Bachadon arteriyalari embolizatsiyasi (EMA) — kam invaziv muolaja boʻlib, unda mioma tugunlari qon taʼminotidan mahrum boʻladi va asta-sekin biriktiruvchi toʻqima bilan almashadi. Bachadon esa saqlanib qoladi.
Usulning mohiyati
Ingichka kateter orqali bachadon arteriyasining tugunlarni oziqlantiruvchi tarmoqlariga inert polimerdan tayyorlangan mikrosferalar yuboriladi. Tugunlar oziqlanishsiz qoladi va biriktiruvchi toʻqima bilan almashadi — UZIda koʻrinmaydigan mayda tugunlar ham. Obrazli aytganda: uzum mayizga aylanadi.
EMA — tajriba emas. Embolizatsiya tibbiyotda 1970-yillardan, miomani mustaqil davolash usuli sifatida esa 1995-yildan qoʻllaniladi. Gʻarb davlatlarida bu odatiy amaliyot.


Muolaja qanday oʻtadi
- Prokol. Mahalliy ogʻriqsizlantirish ostida son yuqori qismida kichik prokol — narkozsiz va kesishsiz.
- Kateter. Son arteriyasi orqali ingichka kateter rentgen nazorati ostida bachadon arteriyasiga oʻtkaziladi.
- Embolizatsiya. Tugun tomirlariga kalibrlangan mikrosferalar yuboriladi. Tomirlarda ogʻriq nervlari yoʻq, shuning uchun muolaja ogʻriqsiz; kontrast yuborilganda qorin pastida iliqlik sezilishi mumkin.
- Yopish. Prokol joyi maxsus qurilma bilan yopiladi va plastir yopishtiriladi.

Kunlar boʻyicha tiklanish
- 2,5 soatdan keyin — oyoqni bukish mumkin.
- 6–7 soatdan keyin — turish va ovqatlanish mumkin.
- 3–5 kun — ogʻriq, biroz harorat, holsizlik va oz ajralmalar boʻlishi mumkin.
- Bir oydan keyin — sport, jinsiy hayot, hammom va sauna.
- 3 oydan keyin — nazorat UZI: mioma odatda 20–30% kichrayadi.
- 6–8 oydan keyin — 50–70% kichrayish.
oʻlchami
Hisob taxminiy: EMA dan keyin tugun hajmi oʻrtacha 50–70% kamayadi. EMA imkoniyati individual aniqlanadi — katta oʻlcham oʻz-oʻzidan qarshi koʻrsatma emas.

EMA kimga koʻrsatiladi
- belgili mioma: qon ketish, ogʻriq, aʼzolarga bosim;
- 4–6 oy oraliqdagi 2–3 UZI boʻyicha miomaning barqaror oʻsishi;
- tugunlar homilador boʻlish yoki homilani saqlashga xalaqit berganda;
- bachadonni saqlab qolish istagi.
EMA imkoniyati individual aniqlanadi: tugunlarning oʻlchami va soni oʻz-oʻzidan qarshi koʻrsatma emas.
Afzalliklari
- bachadon saqlanadi;
- kesish, chok va umumiy narkozsiz;
- operatsiyaga nisbatan qisqa tiklanish;
- jarrohlik usullariga qaraganda asoratlar ancha kam;
- bemorlarning aksariyatida belgilar yoʻqoladi va hayz meʼyorlashadi;
- 98,5% hollarda boshqa davolash kerak boʻlmaydi — qaytalanish xos emas.
EMA, miomektomiya yoki bachadonni olib tashlash
| EMA | Miomektomiya | Gisterektomiya | |
|---|---|---|---|
| Bachadon | Saqlanadi | Saqlanadi | Olib tashlanadi |
| Narkoz | Mahalliy | Umumiy | Umumiy |
| Tiklanish | Kunlar | Haftalar | Taxminan 8 hafta |
| Qaytalanish | Xos emas | 2 yilda 14%, 5 yilda koʻpchilikda | — |
Bachadon olib tashlangandan keyin psixologik va jinsiy muammolar, osteoporoz, yurak-qon tomir asoratlari xavfining oshishi mumkin.
EMA dan keyin homiladorlik
Koʻplab tadqiqotlar EMA dan keyin ayollar homilador boʻlib, farzand koʻrishini koʻrsatadi. Esda tuting: bepushtlikning boshqa sabablari ham boʻlishi mumkin — dunyoda juftliklarning taxminan 10 foizi bunga duch keladi va yarmida sabab erkak omilida.
Nurlanish
EMA dagi nurlanish dozasi kichik — bachadon naychalarini rentgenkontrast tekshirishdagidan (gisterosalpingografiya) kamroq.
Shifokor va preparatni qanday tanlash kerak
Embolizatsiya qanday zarrachalar bilan bajarilishi muhim. Kalibrlanmagan PVA zarrachalari endometriyga zarar yetkazishi va qaytalanish xavfini oshirishi mumkin. Zamonaviy standart — kalibrlangan mikrosferalar. Muolajani endovaskulyar jarroh bajaradi, kuzatuvni ginekolog olib boradi — ikkalasida ham EMA boʻyicha haqiqiy tajriba boʻlishi kerak. Ikkinchi fikr olishdan tortinmang.
Operatsiya kerakmi-yoʻqmi, ikkilanyapsizmi?
Intervension jarrohning ikkinchi fikrini oling. UZI va tahlillaringizni koʻrib chiqamiz va aʼzoni saqlab qoladigan usulni tanlaymiz.






